Nationaal Programma Rotterdam Zuid

In deze paragraaf treft u meer informatie aan over de activiteiten binnen de Regio Deal (2019-2022), Regio Deal (2023-2026) en de NPLV regelingen Kansrijke Wijk van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ).

In het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ), werken Rijk, de gemeente Rotterdam, corporaties, zorginstellingen, schoolbesturen, bedrijfsleven, bewoners, politie en Openbaar Ministerie aan het verbeteren van de kansen voor Rotterdammers op Zuid. Samen zorgen deze partners dat de kansen van Zuiderlingen worden vergoot zodat opleidingsniveau, arbeidsparticipatie en woonkwaliteit in 20 jaar stijgen naar het gemiddelde van de vier grote steden in Nederland. Naast maatregelen op het gebied van school, werk en wonen, moet intensieve inzet op veiligheid en cultuur de kwaliteit van leven van Rotterdammers op Zuid verhogen. De gemeente Rotterdam is dus één van de partners binnen het NPRZ. De wethouder NPRZ is één van de bestuursleden van het NPRZ en legt aan de gemeenteraad verantwoording af over de gemeentelijke inzet binnen het programma.

Voor de periode 2018 tot en met 2022 is door de rijksoverheid € 130 mln beschikbaar gesteld: de gemeente Rotterdam heeft dit aangevuld met nogmaals € 130 mln. Deze cofinanciering is afgesproken met het Rijk in de Regiodeal Rotterdam Zuid. Het grootste deel van deze middelen is uitgegeven in de periode 2018 t/m 2023. Alleen voor de pijler School en Wonen zijn de rijksmiddelen nog niet volledig uitgegeven en worden hiervoor in de komende jaren nog bestedingen gedaan.
Tijdens het Rijk Regio overleg Rotterdam-Zuid (NPLV en Regio Deal) van 28 mei 2024 is het voorstel om de doorlooptijd Regiodeal NPRZ voor de pijler Wonen te verlengen t/m 2031 goedgekeurd.

Eind 2023 is een nieuwe Regio Deal (Regio Deal Rotterdam Zuid II) door het Rijk toegekend van in totaal € 30 mln voor de periode 2023-2026. Daarnaast is eind 2023 in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) de regeling Kansrijke Wijk toegekend voor in totaal € 69,25 mln voor de periode 2023-2025. Eind 2025 is de tweede tranche van de regeling Kansrijke Wijk (2026-2028) toegekend voor een bedrag van € 93,6 mln. Hiermee zijn voldoende middelen beschikbaar voor de pijlers Thuisbasis op Orde, School, Werk om de ambities uit het lopende uitvoeringsplan te realiseren.

Voor de pijler Wonen geldt dat op 24 juni 2025 tijdens het bestuurlijk overleg NPLV tussen het Rijk en gemeente Rotterdam een bestuurlijke afspraak is getekend als eerste stap in de uitwerking van de Woontop afspraken gericht op het NPRZ. De afspraken hebben de vorm van een trekkingsrecht op basis van in de periode 2025 t/m 2026 te leveren resultaten binnen het NPRZ. Ter stimulering van de woningbouwopgave t/m 2029 heeft het Rijk een realisatiestimulans gereserveerd voor Rotterdam, welke jaarlijks zal worden uitgekeerd op basis van de start bouw van betaalbare woningen op Zuid. Op basis van het totaal aantal t/m 2029 te starten woningen gaat het om ca € 18,1 mln- € 27,2 mln. Afgesproken is ook om de realisatiestimulans die op Zuid wordt opgehaald ook op Zuid besteed wordt. In 2026 heeft Rotterdam zodoende ca € 6,8 mln opgehaald uit de beschikbare realisatiestimulans middelen. Tevens heeft het rijk in de bestuurlijke afspraak voor het NPRZ-gebied een extra bijdrage gereserveerd als opslag voor bovenplanse openbare ruimte en collectieve maatschappelijke voorzieningen (ORV) (samen € 10,99 mln) en voor capaciteitsondersteuning (€8,0 mln). Hiervoor zijn voor het kalenderjaar 2025 nog geen claims ingediend omdat de NPRZ partners deze claims wilden laten afhangen van de uitwerking van het Adviesrapport van de Commissie Van Rijn gericht op de nieuwe aanpak in het NPRZ in 2026.

De verantwoording in deze paragraaf is gebaseerd op de Regio Deal 2018-2022, de Regio Deal 2023-2026, de regeling Kansrijke Wijk (2023-2025) en de Regeling Kansrijke Wijk II (2026-2028) en behandelt daarmee de pijlers Wonen, School, Thuisbasis op Orde, Werk en Veilig. Voor de pijlers Wonen en Veilig zijn er daarnaast Rijksbijdragen die specifiek voor die pijler zijn (zoals de hierboven genoemde realisatiestimulans, het Volkshuisvestingsfonds en Preventie met Gezag). Over de laatst genoemde regelingen wordt niet gerapporteerd in deze paragraaf; deze komen terug in de betreffende begrotingsprogramma’s.

Onder de kop ‘wat willen we bereiken?’ zijn de doelen per pijler benoemd en gedefinieerd. Hierna volgen een inhoudelijke toelichting op de activiteiten onder ‘wat gaan we doen in 2027?’ en de financiële tabellen en toelichting hierop onder ‘wat kost dat?’.

Wat willen we bereiken?

Op basis van het Uitvoeringsplan NPRZ 2023 – 2027 is ingezet op een versnelling op vijf pijlers: Thuisbasis op Orde, Wonen, School, Werk en Veilig waarvoor een integrale aanpak wordt nagestreefd om tot het grootste maatschappelijk effect te komen. De pijler Wonen wordt niet in dit hoofdstuk behandeld omdat de middelen hiervoor niet via de Regio Deal en de regeling Kansrijke Wijk lopen. Daarnaast is een onderdeel economische structuurversterking toegevoegd onder de pijler Werk. De te behalen doelen van deze thema’s zijn in het Uitvoeringsplan als volgt vastgesteld:

• Thuisbasis op Orde: het bieden van een stevige thuisbasis voor de bewoners op Zuid, om de kans op een succesvolle schoolcarrière voor kinderen en de kans op werk voor volwassen te vergroten.
• School: het aanpakken van onderwijsachterstanden, het vergroten van de ontwikkelkansen van kinderen en het toerusten van jongeren voor de arbeidsmarkt met name richting Techniek en Zorg via loopbaanoriëntatie en -begeleiding. Hiertoe wordt onder meer de verlengde schooltijd in Rotterdam Zuid uitgebreid naar andere wijken buiten de Children’s Zone en investeren we in onderwijshuisvesting van het voortgezet onderwijs.
• Werk: het vergroten van de arbeidsparticipatie van bewoners van Rotterdam Zuid, waardoor het aantal mensen dat afhankelijk is van de bijstand structureel wordt verminderd.
• Wonen: ingrepen in de verouderde woningvoorraad van Rotterdam Zuid moeten ervoor zorgen dat gemengde woonmilieus gerealiseerd worden, zodat woonruimte beschikbaar komt voor sociale stijgers uit Zuid. Gelijktijdig zetten we in op het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad en daarmee aantrekkelijke, leefbare en inclusieve woonmilieus
• Veilig: het effectiever signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende activiteiten.

Voor al deze pijlers zijn participatie en onderzoek een overkoepelende thema’s. Het doel hiervan is om het eigenaarschap van bewoners over de belangrijkste uitdagingen waar Rotterdam Zuid voor staat te versterken. Dit doen we onder andere door regelmatig in gesprek te gaan met de wijkraden in het NPRZ-gebied en door het organiseren van een burgerberaad NPRZ. Het doel van het thema onderzoek is om een betere onderbouwing te krijgen van de interventies in de regio.

Wat gaan we doen in 2027?

In de onderstaande paragrafen wordt toegelicht wat er binnen de verschillende pijlers wordt gedaan in 2027. Overkoepelend geldt dat met de aanpak Wijk aan Zet meer wordt aangesloten bij wat de wijk nodig heeft en Rotterdammers meer eigenaarschap wordt gegeven over hun directe omgeving. Onderdeel daarvan is een goede aansluiting bij de wijkraden en Wijk aan Zet. De afspraak is om vanuit het NPRZ de wijkraden op Zuid 2 keer per jaar te bezoeken. De invulling van deze bezoeken zal door de wijkmanager, participatieadviseur NPRZ en de wijkraad coördinator gebeuren. In 2027 zullen tijdens deze bezoeken aan de wijkraad in ieder geval de wijkopgaves van de wijkraad en het nieuwe uitvoeringsprogramma NPRZ op de agenda staan. De wijkraden worden gevraagd om mee te denken over het nieuwe uitvoeringsprogramma en hun input mee te geven.

In mei 2026 is het advies van het Burgerberaad op Zuid overhandigd aan de wethouder NPRZ en directeur NPRZ.  De centrale vraag bij het burgerberaad was: “Hoe zorgen wij samen voor meer kansen op werk waarvan je rond kan komen als inwoner op Zuid?” De uitvoering van de adviezen is gestart in 2026 en zal doorlopen in 2027 en verder. 

De uitkomsten van het burgerberaad vormen input voor aanpassingen in de uitvoeringsprogramma’s 2027 en verder van de partners van NPRZ. 

Pijler Thuisbasis op orde
Een stevige thuisbasis vergroot de kans op een succesvolle schoolcarrière voor kinderen en de kans op werk voor volwassenen. Voor de pijler Thuisbasis op orde zijn extra (rijks)middelen beschikbaar voor verschillende activiteiten. In 2026 zijn deze activiteiten gecontinueerd en worden verder uitgebreid in 2027. 

De pijler Thuisbasis op Orde kent drie interventielijnen, namelijk: 

1. Integrale ondersteuning en preventie in de wijken; 
2. Vergroten van basisvaardigheden en zelfredzaamheid van bewoners;
3. Vergroten van de kansen van het Jonge kind (0-4 jaar) 

Binnen deze drie interventielijnen worden interventies ingezet op het gebied van: het jonge kind (0-4 jaar, programmatische aanpak), armoede en schulden, samenwerking tussen zorg en onderwijs, taal, LVB, bereik opvoedondersteuning en voorschoolse educatie en aanpak –9 maanden.  

Wijkteams
Ook in 2027 is het doel dat in het NPRZ-gebied geen wachtlijsten voor de wijkteams zijn: na aanmelding is het niet nodig langer dan 14 dagen te moeten wachten voordat cliënten ondersteuning krijgen van het wijkteam en een case wordt binnen een half jaar tot negen maanden afgerond. Hierbij blijft het randvoorwaardelijk dat de capaciteit binnen de wijkteams zowel kwantitatief als kwalitatief op orde is. Het inzetten van kwaliteitscoaches helpt hierbij enorm. De kwaliteitscoaches voeren iedere 4 weken caseload gesprekken met medewerkers. Tijdens deze gesprekken adviseren zij hoe een casus verder opgepakt moet worden, met als doel effectief en efficiënt hulp te verlenen. Hierdoor houden we goed zicht op de gestelde doelen binnen de hulpverlening zodat Rotterdammers snel weer de eigen regie op hun leven kunnen pakken. Daarnaast geven de kwaliteitscoaches gerichte deskundigheidsbevordering, ondersteunen nieuwe medewerkers en zijn aanwezig bij de casuïstiek bespreking.  De effecten die we nu zien is dat de medewerkers in het wijkteam efficiënter gaan werken waardoor zij soms meer cliënten kunnen ondersteunen of de ondersteuning eerder effectief af kan sluiten. Hierdoor kunnen cliënten die zorg nodig hebben eerder geholpen worden. De wachtlijst die we in de wijkteams binnen het NPRZ-gebied hadden is van 352 (eind 2025) gedaald naar 291 (juni 2026). 

Children’s Zone werkwijze en gezinsaanpak
Het doel van de Children’s Zone (CZ) is om de ontwikkelingskansen van kinderen (0-18 jaar) te vergroten. De wijkcoaches CZ versterken de thuissituatie van gezinnen door ouders vaardigheden aan te leren, zodat zij hun kinderen een betere toekomst kunnen bieden.  
De CZ-werkwijze vanuit de wijkteams is aanvullend op de stedelijke taak van de wijkteams. Sinds eind 2024 is de CZ actief in alle wijkteams (15) in het NPRZ-gebied. Het aantal wijken waar de CZ actief is, is daarmee verdubbeld.  
De wijkcoaches CZ helpen laagdrempelig en preventief, ook bij enkelvoudige hulpvragen van ouders en hun kinderen. Ze coachen ouders op vaardigheden, bijvoorbeeld op het gebied van geldzaken en administratie, het zoeken naar werk, de (taal)ontwikkeling van de kinderen en de gezondheid van het gezin. Door de vaardigheden van ouders te versterken, worden grotere problemen voorkomen en de ontwikkelingskansen van de kinderen in het gezin versterkt.
Ze zijn rechtstreeks door ouders te benaderen en bijvoorbeeld wekelijks aanwezig in de ouderkamers van de basisscholen in de wijk, waar ze themabijeenkomsten voor ouders verzorgen. Daarnaast zijn ze actief betrokken bij het (preventieve) wijknetwerk.  In 2027 wordt deze aanpak voortgezet.   

Armoede en Schulden
Geldplein (schulddienstverlening) sluit aan bij de afdeling Werk & Inkomen op Werkstation op Zuid. Rotterdammers woonachtig in Rotterdam Zuid komen hier om een uitkering aan te vragen en worden direct actief richting werk begeleid. Omdat het aanvragen van een uitkering een life-event is (verlies van werk), kan dit grote financiële consequenties hebben.

Om Rotterdammers zo vroeg mogelijk financiële ondersteuning te bieden, is het doel om aan iedereen die een uitkering aanvraagt bij Werkstation op Zuid een vrijblijvend intakegesprek met een klantregisseur van Geldplein aan te bieden. Omdat het Werkstation de afgelopen tijd fors opgeschaald is, van eerst alleen de regio Feijenoord naar nu heel Rotterdam Zuid, is het de bedoeling dat Geldplein meegroeit om aan zoveel mogelijk klanten van het Werkstation een intake aan te kunnen bieden.

Deze inzet is aanvullend op de reguliere inzet van Geldplein in Rotterdam. De inzet van Geldplein bij het Werkstation biedt een kans om Rotterdammers eerder te helpen bij hun geldproblemen en daarmee onnodig hoge schulden en de daarbij behorende stress te voorkomen. 

LVB
Gemeente Rotterdam heeft ruim 672.00 inwoners (2025). Het NPRZ noemt dat ongeveer 100.000 Rotterdammers een licht verstandelijke beperking (LVB) hebben en ongeveer 1/3 deel van de bevolking op Zuid (NPRZ, uitvoeringsprogramma 2023-2027. Kenmerken van de groep mensen met LVB zijn; beperkte zelfredzaamheid & uitdagingen op verschillende levensterreinen, zoals schulden, gezondheid, administratie. Jaarlijks hebben deze mensen veelvuldig ondersteuning nodig op meerdere gebieden. Daarnaast is er structurele ondersteuning en zorg nodig, omdat een deel van de hulpvraag blijvend en/of terugkerend is door een beperking die levenslang speelt. Ook hebben mensen met LVB meer tijd nodig, meer herhaling en dat iemand meegaat naar activiteiten om zelfstandig de weg te vinden in de wijk. Wanneer er geen andere manier van kijken en benaderen naar mensen met een beperking wordt ingezet dan tot op heden het geval is, zal de hulpvraag en de kosten van professionele inzet hoog blijven. Met het programma Geland beogen we dat mensen met een beperking die worden ondersteund in een wijkteam succesvol landen in het wijknetwerk op de volgende manier 

1. Mensen met een beperking hebben een stevig netwerk om zich heen, waar zij langdurig door ondersteund worden in alle facetten van hun leven. 

2. Mensen met een beperking weten waar zij hun hulpvragen kunnen stellen, zodat ze tijdig ondersteuning zoeken en vinden om zelfredzaam te blijven in hun dagelijks leven. 

De pilot van Goed Geland heeft in 2020/2021 in 10 wijkteams succesvol gedraaid. Vanuit een hernieuwde opzet kan worden onderzocht of (werkbare elementen van) de werkwijze Goed Geland binnen de Rotterdamse wijkteams ingezet kan worden. Met deze aanpak wordt beoogd om kwetsbare bewoners succesvol te laten landen in het wijknetwerk, waardoor terugval naar het wijkteam of intensievere zorg wordt voorkomen en kosten van professionele inzet worden bespaard. 

Basisvaardigheden
Uit recent onderzoek (PIAAC) blijkt dat 22% van de Nederlandse beroepsbevolking beperkte basisvaardigheden heeft. Dit percentage is in Rotterdam nog hoger, namelijk 36% gemiddeld. Het CBS heeft het PIAAC-onderzoek doorgekend naar Rotterdamse gebieden, daar komen de volgende cijfers uit binnen NPRZ: 

• Charlois 55%
• Feijenoord 41% 
• IJsselmonde 45% 

De impact van basisvaardigheden op het leven van mensen is groot. Mensen die moeite hebben met basisvaardigheden ervaren vaak problemen in het dagelijks leven, op het gebied van werk, gezondheid, financiën, ontwikkeling van kinderen, maatschappelijke participatie en sociale contacten.  

• Mensen met beperkte basisvaardigheden hebben een groter risico op werkloosheid en hebben moeite om werk te vinden of hun werk te behouden.  
• Zij hebben vaker een onzekere inkomenspositie en een groter risico op armoede en schulden. 
• Deze groep heeft vaker een minder goede gezondheid, leeft minder lang in goede gezondheid en doet vaker een beroep op de zorg.  
• Ook dragen zij dit over op gezinsleden, waardoor er een grotere kans is dat hun kinderen ook moeite hebben met basisvaardigheden. 

Het thematische aanbod basisvaardigheden van de gemeente Rotterdam is gebaseerd op deze levensdomeinen. Voor NPRZ-gebied geldt in 2027 de proportionele verdeling van middelen. Dit betekent dat op de Zuidoever 55% van het budget wordt ingezet. 

Pijler school
De pijler school bestaat uit twee onderdelen: het Nieuw Rotterdams Onderwijsbeleid (NROB) 2024-2027 en het uitvoeringsprogramma Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ). Het NROB vormt de basis voor het onderwijsbeleid in Rotterdam, terwijl het NPRZ-uitvoeringsprogramma dient als een aanvullende intensivering specifiek voor Rotterdam-Zuid. Het uitvoeringsprogramma omvat diverse onderdelen, zoals dagprogrammering, voor- en vroegschoolse educatie (VE), loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB), en het versterken van de schoolleiding t.b.v. kwaliteitsverbetering van het onderwijs. De gemeente heeft voor de verschillende onderdelen, waarvoor rijksmiddelen beschikbaar zijn gesteld, cofinanciering geborgd. Dit biedt een extra impuls voor Rotterdam-Zuid boven op de reguliere stedelijke inzet vanuit het NROB. 

Dagprogrammering
Om gelijke kansen te realiseren en de talenten van de kinderen beter te benutten, werken we binnen het Nationaal Programma Rotterdam Zuid samen met de scholen en de educatieve partners aan de Dagprogrammering. Binnen de Dagprogrammering bieden scholen extra leertijd aan met activiteiten op andere het gebied van taal en rekenen, sociaal-emotionele ontwikkeling, sport en gezondheid, kunst en cultuur, wetenschap en techniek, ICT en media, natuur en milieu, burgerschap en loopbaanoriëntatie.  In deze uren bieden scholen extra lessen aan voor hun leerlingen op het gebied van taal, rekenen, sociaal-emotioneel leren, sport en gezondheid, kunst en cultuur, wetenschap en techniek, ICT en media, natuur en milieu, burgerschap en loopbaanoriëntatie.  

In schooljaar 2026-2027 bieden in totaal 43 scholen in Rotterdam-Zuid Dagprogrammering aan. In het primair onderwijs gaat het om tien uur extra leertijd per week. In het voortgezet onderwijs wordt zes uur extra leertijd aangeboden aan een deel van de leerlingen. Ook in schooljaar 2026-2027 wordt de Dagprogrammering verder gemonitord. De outputmeting brengt in beeld hoeveel uren scholen realiseren en welke activiteiten worden aangeboden. Daarnaast wordt middels een schouw ingezet op verdere kwaliteitsverbetering, waarbij aandacht is voor de kwaliteit van het aanbod, de samenwerking met partners en de ervaren opbrengsten voor leerlingen. 

Voorschoolse educatie (ve)
Het Rijk heeft voor 2026 t/m 2028 middelen beschikbaar gesteld voor NPRZ in het kader van de specifieke uitkering Kansrijke wijken voor het thema Ontwikkeling Jonge Kind. In 2027 worden deze middelen ingezet voor verschillende onderdelen van het Programma Jonge Kind Rotterdam Zuid. Voor de pijler School zetten we specifiek de regeling voort waardoor in NPRZ-gebied de voorschoolse educatie (ve) gratis is voor kinderen uit de doelgroep Extra Spelen en Leren waarvan het inkomen van de ouders maximaal 130% van het wettelijk sociaal minimum is. Ook wordt met deze middelen twee SamenspeelgroepenXL gefinancierd. Dit is een laagdrempelig plek in de wijk voor ouders van jonge kinderen (0-4 jaar). Ouders kunnen hier met hun kind spelen en andere ouders ontmoeten. Ook zijn er professionals aanwezig waarbij ze vragen kunnen stellen over opvoeding of andere onderwerpen. Vanuit deze groepen worden ouders gemotiveerd om hun peuter aan te melden bij de VE.    

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (lob)  
We blijven investeren in het vergroten van gelijke kansen en arbeidsperspectief voor jongeren van Zuid via loopbaanoriëntatie- en begeleiding (lob). Alle scholen op Zuid stellen ieder schooljaar een lob-plan op met ondersteuning van het programma Gaan voor een Baan. De focus ligt hierbij op de (tekort)sectoren met hoge baankansen, namelijk de techniek, haven, logistiek en zorg. Ook het vergroten van de ouder- en docentbetrokkenheid bij lob is onderdeel van de aanpak. De profielkeuzes op het vmbo, de in- en uitstroom op het mbo worden jaarlijks gemonitord. De doelstelling is dat 38% van de jongeren van Zuid een mbo-diploma behaald in de richting van techniek, haven en logistiek en 17% in de richting van zorg. 

AanDeBak-garanties voor jongeren 
NPRZ streeft ernaar het aantal bijstandsuitkeringen in Rotterdam-Zuid verder terug te dringen. Daarom wordt ingezet op maatregelen die de arbeidsparticipatie versterken en de duurzame uitstroom naar werk bevorderen. De AanDeBak-garantie is hierin een belangrijk instrument binnen het programma Gaan voor een Baan. Werkgevers bieden jongeren uit Rotterdam-Zuid een baangarantie na het succesvol afronden van een geselecteerde mbo-opleiding. Medio 2026 zijn 871 garanties beschikbaar. Om meer jongeren te bereiken, worden bestaande convenanten vernieuwd en wordt gewerkt aan een nieuw convenant. De resultaten worden gevolgd aan de hand van de instroom in AanDeBak-opleidingen, de doorstroom naar werkgevers en de arbeidsmarktperspectieven van deelnemers. 

Kwaliteit  
In het uitvoeringsplan NPRZ wordt kwaliteit gedefinieerd als het inzetten van extra capaciteit om de schoolleiding te versterken, zodat zij de ruimte krijgen om zich te focussen op de kwaliteit van het onderwijs. Hiervoor wordt subsidie verleend om schoolleiders in het NPRZ-gebied te ondersteunen. De subsidie is bedoeld voor de versterking van de schoolleiding in het primair onderwijs met als doel het effectief organiseren van de schoolorganisatie, wat moet leiden tot verbetering van de onderwijskwaliteit. 

Pijler Werk
De uitgangspositie van schoolverlaters, werkzoekenden en werkenden van Rotterdam Zuid moet structureel worden versterkt. Dat is niet alleen in het belang van de mensen zelf, of van de gemeente Rotterdam. Ook werkgevers en onderwijsinstellingen hebben er een groot belang bij om meer te investeren in het ontsluiten en ontwikkelen van het onbenutte arbeidspotentieel op Zuid.
De personeelstekorten hebben - in weerwil van de opeenvolgende geopolitieke crises - een structureel karakter. Veel werknemers gaan met pensioen en moeten worden vervangen. Door de energietransitie (wind, zon, waterstof), de grondstoffentransitie (hergebruik) en de digitale transitie  (AI, automatisering en robotisering) verandert de structuur van de economie en ontstaan er nieuwe verdienmodellen. Werkgevers worden uitgedaagd om op een andere manier met hun vraag naar arbeidskrachten om te gaan. De bewoners van Zuid moeten kunnen meeprofiteren van de kansen die daardoor ontstaan. Dan worden de economie en de beroepsbevolking van Zuid sterker en weerbaarder. De partners van het NPRZ vinden elkaar in dat streven: in de wijk, in de sectoren die voor de economische transities van belang zijn (haven, bouw & techniek en zorg) en in de cruciale maatschappelijke beroepen (o.a. kinderopvang, onderwijs, politie, OV).

Uit de Basismonitor Werk van NPRZ blijkt dat een aanzienlijk deel van de beroepsbevolking van Zuid zich in een kwetsbare positie bevindt. Zzp-ers en mensen met flexibele contracten met een lager opleidingsniveau die lager betaald werk doen, raken bij een recessie, of als ze met een tegenslag in hun persoonlijke leven worden geconfronteerd, sneller hun werk en inkomen kwijt. Ze beschikken ook minder vaak over de financiële buffers en de vaardigheden en het netwerk om op eigen kracht met tegenslagen om te gaan en zijn dan sneller aangewezen op een uitkering. En hoe langer een werkzoekende in een uitkeringssituatie zit, hoe lastiger het wordt om de connectie met de arbeidsmarkt (weer) te leggen en hoe groter de kans dat er problemen ontstaan rondom schulden of gezondheid die het perspectief op werk ernstig belemmeren. Juist voor mensen die de stap naar werk graag willen zetten en daarvoor bijgeschoold of omgeschoold moeten worden ontstaan dan ingewikkelde situaties. 

Het hierboven geschetste beeld kwam ook duidelijk terug tijdens de bijeenkomsten van het Burgerberaad in Rotterdam Zuid over werk, inkomen en bestaanszekerheid, die in de eerste helft van 2026 plaatsvonden. Een groep van 130 inwoners, een afspiegeling van de bevolking van Zuid, presenteerde in mei van dat jaar 25 adviezen aan het bestuur van NPRZ die eraan bijdragen dat de kansen op goed werk waarvan mensen kunnen rondkomen voor inwoners van Zuid groter worden. De rode draad in de adviezen is dat persoonlijke begeleiding naar duurzaam werk, zekerheid (geen nuluren-contracten) en de mogelijkheid om je via je werk verder te kunnen ontwikkelen, samen de sleutel vormen om vooruit te komen in het leven. Het NPRZ-bestuur heeft de adviezen van het Burgerberaad overgenomen. 70 mensen hebben zich na afloop aangemeld voor de monitorgroep. Deze monitorgroep bestaat uit deelnemers van het Burgerberaad en volgt de uitvoering van de adviezen. 

Een deel van de adviezen van het Burgerberaad krijgt opvolging binnen de kaders van het programma Samen voor Zuid. Voor werkzoekenden op Zuid die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering en verschillende problemen ervaren bij het vinden van werk worden binnen Samen voor Zuid extra consulenten en coaches ingezet en wordt vernieuwende dienstverlening ontwikkeld. De medewerkers besteden samen met de werkzoekende en met betrokken werkgevers gericht aandacht aan het matchen op werk enerzijds en aan de aanpak van de belemmeringen anderzijds, zodat de werkrelatie ook duurzaam wordt. De begeleiding wordt vanuit verschillende disciplines vormgegeven. Indien nodig kan o.a. via de wijkteams schulddienstverlening en zorg worden ingezet. In de dienstverlening door de gemeente nemen het Werkstation op Zuid en de Leerpraktijkcentra een centrale plek in.

Het NPRZ-bestuur en de gemeente hebben zich ten doel gesteld om in 2031 maximaal 10.000 bijstandsuitkeringen in het NPRZ-gebied te verstrekken. Eind juni 2026 waren dit er 12.700. Om deze ambitie te halen is er een constante focus nodig op welke activiteiten bijdragen aan het behalen van deze doelstelling. De uitvoering van de adviezen van het Burgerberaad vormt een extra stimulans. 

Economische structuurversterking
Onder de noemer Cultuur&Campus Putselaan (C&CP) werken de kunstacademies (Codarts en Willem de Kooning Academie) samen met de Erasmus Universiteit Rotterdam en de gemeente Rotterdam aan een iconisch instituut op Zuid. De feestelijke opening heeft in november 2025 plaatsgevonden. De eindconferentie van het EU NEB-subsidieproject heeft in juni 2026 plaatsgevonden.

Sinds de opening wordt programmering stapsgewijs opgeschaald. De programmering loopt langs drie lijnen. In de lijn Onderwijs & Onderzoek wordt gewerkt aan nieuwe onderwijsvormen, nieuwe minors, toegankelijke diploma's en burgerwetenschap. Met de lijn Plek bieden creëren we mogelijkheden voor sociaal-cultureel ondernemerschap, leiderschapsontwikkeling, innovatieve taalactiviteiten en gemeenschapsgedreven-leren. Tot slot faciliteren we via de lijn Plek maken toevallige ontmoetingen en spontane interacties tussen groepen die samen op Zuid leven, maar weinig contact hebben. Dit vermindert polarisatie en vergroot wederzijds begrip. Er spelen in de stad en op Zuid moeilijke of gevoelige onderwerpen. Met Campus Podium is C&CP de plek waar we schurende onderwerpen bespreekbaar maken op een manier die recht doet aan verschillende perspectieven, zonder de kern uit de weg te gaan. Zulke uitwisselingen van ideeën en gedachten dragen, mits goed georganiseerd en begeleid, bij aan depolarisatie en verdieping van ieders denkbeelden.

Cultuur&Campus Putselaan ontwikkelt door tot 2032 om haar impact op Zuid te vergroten.

Binnen de economische structuurversterking van Rotterdam-Zuid wordt in 2027 de integrale winkelstratenaanpak voortgezet, met als doel de economische vitaliteit en veiligheid van winkelgebieden duurzaam te versterken en ondermijnende activiteiten effectiever te signaleren, voorkomen en aanpakken. De aanpak richt zich onder meer op Slinge, Wolphaertsbocht en Winkelboulevard Zuid en wordt waar nodig uitgebreid naar omliggende straten en buurten. Vanuit een integrale samenwerking tussen veiligheid, economie, vastgoed en buitenruimte worden signalen en risico’s gezamenlijk opgepakt. Hiermee werken we aan toekomstbestendige winkelgebieden met weerbare ondernemers, een aantrekkelijk en gevarieerd winkelaanbod en een veilige en aantrekkelijke openbare ruimte.

Pijler Wonen
Projecten in de pijler Wonen kennen een lange doorlooptijd. Tussen start en realisatie ligt vaak een periode van 7 tot 10 jaar. Verwerving van vastgoed, participatie, overeenstemming bereiken met particuliere eigenaren, bouwplanvoorbereiding en herhuisvesting vraagt veel tijd. In 2027 zullen we een nieuwe stap zetten in de realisatie van de projecten uit het door de raad vastgestelde werkprogramma NPRZ 2019 -2022 en het Uitvoeringsplan NPRZ 2023- 2027 Wijkgericht werken en participatie van bewoners zijn belangrijke uitgangspunten bij al onze projecten. Om de realisatiegraad te verhogen en zo ook leegstand in te perken is afgelopen jaren ingezet op een standaardisatie van en opschaling binnen de aanpak en de introductie van functies als een ontwikkelmanager voor betere afstemming met aannemers en VvE-projectleider gericht op versnelde VvE-besluitvorming.

In februari 2025 is door het college aangekondigd dat zij samen met de partners in de pijler Wonen in wil zetten op een aanscherping van de inzet op de pijler Wonen. Eind 2025 is als vervolg daarop het Adviesrapport van de Commissie van Rijn opgeleverd met daarin een aanscherping van de aanpak binnen NPRZ Wonen, dat vervolgens is omarmd door alle NPRZ partners.
De ambities blijven staan, maar het hoe verandert. Aanleiding hiervoor zijn de ervaringen in de lopende projecten binnen de pijler Wonen, de veranderende maatschappelijke en economisch/financiële context en de aanbevelingen van de commissie Van Rijn. Het betreft  onder andere  meer focus op gebieds-ontwikkeling in de bestaande voorraad, differentiëren door verdichten, meer ruimte voor marktwerking en minder focus op een aanpak waarbij de gemeente aankoopt en samenvoegt/vergroot/verbetert. Op dit moment wordt mede op basis van deze lijn samen met het Rijk, corporaties, gemeente en programmabureau NPRZ verder invulling gegeven aan de afspraken in het kader van de Woontop. In de nieuwe coalitieperiode 2026-2030 wordt met deze partners tevens afgestemd hoe de rijksmiddelen vanuit de Realisatiestimulans (inclusief de opslag openbare ruimte en voorzieningen: ORV)) zullen worden ingezet in NPRZ gebied.

We werken langs 4 sporen:

1. Basisaanpak Particuliere Voorraad (Steigers op Zuid)
   Dit programma is gericht op het wegwerken van achterstallig onderhoud in particuliere panden en activeren van de VVE’s. Waar mogelijk wordt een koppeling met verduurzaming gelegd. Het streven is om iedere collegeperiode 3000 woningen aan te pakken. Inmiddels is het streefaantal van de 3.000 woningen in het kader van de Regio Deal Rotterdam Zuid (2019-2022)  gerealiseerd. In de afgelopen collegeperiode is de Basisaanpak doorgezet en gefinancierd vanuit de structurele middelen in de gemeentelijke begroting. Richting 2027 wordt gewerkt aan een nieuwe aanpak voor de huidige collegeperiode, mede gebaseerd op de in het coalitieakkoord “Vaart maken” extra beschikbaar gestelde € 6 mln (bovenop de structurele middelen).
   
   
2. Grondige aanpak van de Particuliere Voorraad
   Hier gaat het niet alleen om wegwerken van achterstallig onderhoud maar om een structurele verbetering van de woningvoorraad zodat deze minimaal 20 jaar in goede staat is. We doen dit door grondige renovatie, gecombineerd met samenvoegen en vergroten, of door sloop/nieuwbouw. In het kader van de Regio Deal Rotterdam Zuid (2019-2022) is het streven om 700 – 900 woningen aan te pakken. De projecten hiervoor zijn allemaal in uitvoering genomen. Voorbeelden van in uitvoering zijnde sloop/nieuwbouw projecten zijn Groningerstraat, Carnissepoort en Riederkop . Voorbeeld van een samenvoeg/vergroten project is Groene Hilledijk/Beijerlandselaan. Daarnaast werken we nog aan de aanpak van 600 woningen die voortkomen uit een convenant met de corporaties uit 2016. Deze projecten zijn nu dichtbij realisatie zoals de Mijnkint blokken in de Tarwewijk. Oplevering van de laatste, derde fase, wordt daar verwacht in 2027.
   
   
3. Corporatie voorraad
   De corporaties zorgen voor de aanpak van 12.000 woningen op Zuid middels ingrijpende renovatie of sloop/nieuwbouw. Ze financieren dit uit eigen middelen.
   
   
4. Woonmilieu
   Voor fijn wonen in Rotterdam Zuid is naast een goede woning ook een (be)leefbare woonomgeving van groot belang. We zetten daarom in op verbetering van buitenruimte - met meer kansen voor ontmoeten, sport, spel en vergroening - en op de verbetering van het aanzicht van diverse winkelstraten. In de regiodealmiddelen is € 23 miljoen gereserveerd voor buitenruimteprojecten. Afgelopen jaren is het merendeel van de projecten vanuit planvorming richting de uitvoering gebracht.  Meerdere buitenruimteprojecten zijn volgens de huidige planning in 2027  gereed. Dit betreft onder andere de projecten Pleinweg-Goereesestraat, Eksterstraat en Tarwekracht fase 8; Ook de aanpak van de winkelstraat Beijerlandselaan/Groene Hilledijk wordt doorgezet.
   
   Binnen het beleidsdoel regionale Spreiding werkt de provincie Zuid-Holland aan het borgen van de ontwikkeling van de goedkope woningvoorraad in de regio. Onderdeel hiervan is een financiële incentive in het kader van de opgave in Rotterdam Zuid voor díe regiogemeenten waar extra DAEB-woningen (Dienst van Algemeen Economisch Belang) worden gerealiseerd. De financiering van deze stimuleringsmaatregel bestaat naast de provinciale inbreng (€ 6 mln.) uit een bijdrage vanuit de regiodeal Rotterdam Zuid van € 1 mln. De regeling is ingegaan per 1 juni 2020 en liep tot 1 januari 2024; de laatste projecten zullen naar verwachting in 2027  worden opgeleverd waarna de subsidies worden vastgesteld.
   
   In de regiodeal 2023-2026 is de actielijn/ pijler Grip op Vastgoed opgenomen. Doel van van deze actielijn is het verbeteren van de kwaliteit van wonen en leven binnen het NPRZ op de korte en lange termijn: 

• Op de korte termijn draagt een versterkte handhavingsaanpak bij aan de bescherming van huurders in een kwetsbare positie en de aanpak van misstanden in de woningvoorraad.
• Op lange termijn zien we een versterkte handhavingsaanpak als bouwsteen in een samenhangende aanpak gericht op normalisering van de woningmarkt, versterking van de sociale samenhang en verbetering van de woningkwaliteit.
  
  Kenmerkend voor de versterkte handhavingsaanpak is de proactieve, integrale aanpak die al lopende aanpakken (gericht op misstanden in de verhuur, ondermijning, woonoverlast) bundelt. Er wordt nauw samengewerkt met politie, woningcorporaties alsmede het sociale domein. De aanpak start in vijf wijken. Nadat onder de vlag van Rotterdams Goed Wonen in 2025 een eerste integrale actie is uitgevoerd  op de Beijerlandseslaan wordt het ontwikkeltraject werkende weg voortgezet. Nu de basis is gelegd wordt in 2027 verder gewerkt aan het betrekken van partners zoals corporaties, politie, wijkteams en wijkpartners. Alles binnen de regels die privacywetgeving voorschrijft, en met voldoende medewerkers. Door middel van het principe ‘gecontroleerd innoveren’ wordt een standaard bepaald en vastgelegd. Die standaard wordt toegepast in de casustafels die zijn en worden gestart en de werkprocessen die de komende tijd worden uitgewerkt om de doelstellingen van Rotterdams Goed Wonen te kunnen halen: jaarlijks behandelen van 1250 meldingen, organisatie van 12 integrale acties op jaarbasis en een signalering op basis waarvan (beleidsmatige)sturing en opschaling mogelijk is. De Regiodealmiddelen vormen een vliegwiel en motor om de verdere ontwikkeling en inzet van multidisciplinaire en datagestuurde toezicht en handhaving in Rotterdam mogelijk te maken.

Naast de Regiodealmiddelen zijn diverse andere middelen beschikbaar gesteld voor het bereiken van de doelstellingen van de bovengenoemde 4 sporen, te weten: 

• In 2021 , 2023 en 2024 zijn rijksmiddelen uit het Volkshuisvestingsfonds (3 tranches) beschikbaar gesteld voor de grondige aanpak Particuliere Voorraad (Tr 1) c.q. verbeteren/verduurzamen (Tr 2 en Tr3) van respectievelijk 371, 308 en 415 woningen. In 2026 heeft het Rijk ingestemd met het gemeentelijke verzoek om de bestedingsvoorwaarden voor de rijksmiddelen Volkshuisvestingsfonds (3 tranches) te wijzigen. Deze wijzigingen betreffen het loslaten van de verdeling naar gebieden, het naar beneden bijstellen van de woningaantallen alsmede de verschuiving van de focus naar sloop/nieuwbouw en subsidies voor woningverbetering in plaats van de gemeentelijke aanpak gericht op samenvoegen/vergroten/verbeteren. Zodoende kan uitvoering worden gegeven aan het advies van de commissie Van Rijn.
  
  
• In het coalitieakkoord 2022-2026 zijn middelen (€ 80 miljoen) gereserveerd voor de pijler wonen van NPRZ in te zetten als cofinanciering bij andere financieringsbronnen (WBI 6e tranche, Woontop Volkshuisvestingsfonds 2e en 3e tranche). In het uitvoeringsplan 2023 – 2027 (vastgesteld in februari 2023) staan de plannen opgenomen voor de komende periode en de besteding van het nieuwe budget.  Deze middelen worden met name ingezet op de volgende thema’s fysieke aanpak, buitenruimte en winkelstraten voort te kunnen zetten.
  
  
• In de voorjaarsnota 2025 is €10 miljoen vanuit de gemeentebegroting toegevoegd, die worden ingezet als cofinanciering bij andere financieringsbronnen (Woontop Volkshuisvestingsfonds 2e en 3e tranche).
  
  
• In het collegeakkoord 2026-2030 “vaart maken” is vastgelegd dat het NPRZ-programma wordt voortgezet. In de nieuwe coalitieperiode wordt binnen de gemeentelijke middelen aanvullend € 50 mln. gereserveerd voor de aanpak in Carnisse en Bloemhof, in lijn met het advies van de Commissie Van Rijn,  en onvoorziene kosten op lopende projecten. NB. het Advies van de Commissie van Rijn stelt hierbij ook een aanvullende financiering van het Rijk voor, maar deze zijn op het moment van schrijven van deze begrotingsteksten nog niet formeel toegekend door het Rijk. Aanvullend is in het doorbouwfonds een specifiek bedrag gereserveerd voor de bijdrage aan de versnellings/opschalingsopgave in de bestaande stadswijken van Zuid te koppelen aan de via het Rijk binnen te halen Realisatiestimulans.
  
  
• In de nieuwe coalitieperiode 2026-2030 wordt met het Rijk, corporaties, programmabureau NPRZ en gemeente afgestemd hoe de rijksmiddelen vanuit de Realisatiestimulans en de opslag openbare ruimte en voorzieningen (ORV) een middelen voor extra amabtelijke capaciteit zullen worden ingezet in NPRZ gebied. Hierbij worden de extra middelen van het nieuwe college voor NPRZ-wonen (€50 miljoen) betrokken, met de focus op de wijken Carnisse en Bloemhof.Tevens wordt  - in overleg met het Rijk - bekeken hoe de toegekende middelen van het Volkshuisvestingsfonds 2024 (2e en 3e tranche) kunnen worden geherprioriteerd.
  
  

Pijler Veilig
De pijler Veilig is sinds 2023 een volwaardige pijler binnen het NPRZ en maakt onderdeel uit van het huidige uitvoeringsprogramma, dat loopt tot en met 2027. Binnen de pijler wordt samen met de gemeentelijke aanpak ondermijning, Preventie met Gezag, politie, OM en partners in de wijken gewerkt aan het terugdringen van ondermijnende en jeugdcriminaliteit en het versterken van de veiligheid en leefbaarheid op Rotterdam-Zuid. De aanpak richt zich op drie samenhangende hoofdlijnen: straf met zorg, het tegengaan van ondermijning en het voorkomen van jonge aanwas. De uitvoering wordt gefinancierd vanuit verschillende gemeentelijke en (rijks)middelen, waaronder Preventie met Gezag, de Regio Deal en de SPUK Kansrijke Wijk.

In 2027 wordt Preventie met Gezag ingezet voor interventies binnen straf met zorg en het voorkomen van jonge aanwas. Vanuit deze middelen wordt onder andere Wijkrechtspraak op Zuid voortgezet en wordt ingezet op de persoonsgerichte aanpak van risicojongeren. Ook interventies als weerbaarheid en Onwijze Moeders zijn vanuit deze financiering ondersteund. Door de aangescherpte focus van Preventie met Gezag is minder ruimte beschikbaar voor brede preventie. Daarom wordt in 2027 onderzocht hoe interventies zoals weerbaarheid en Onwijze Moeders duurzaam kunnen worden ingebed in bestaande structuren.

De Regio Deal wordt ingezet voor de aanpak van ondermijning en de economische structuurversterking van Rotterdam-Zuid. De middelen worden onder andere benut voor de integrale winkelstratenaanpak en de aanpak van vastgoed, waarbij veiligheid, economie, vastgoed en buitenruimte in samenhang worden opgepakt. In 2027 wordt deze aanpak voortgezet en waar nodig uitgebreid naar omliggende straten en buurten. Daarnaast wordt de in 2026 gestarte basisaanpak in IJsselmonde verder uitgebouwd. Met een vast aanspreekpunt, structureel signaaloverleg en een netwerk van partners worden signalen van ondermijning eerder gesignaleerd, gezamenlijk geduid en waar nodig opgevolgd.

Vanuit de SPUK Kansrijke Wijk wordt in 2027 ingezet op maatschappelijke samenhang en het voorkomen van jonge aanwas via (Be)Invloed. Het programma richt zich op het versterken van de veerkracht van jongeren en hun omgeving en geeft jongeren een platform om zelf positieve invloed uit te oefenen. De middelen worden ingezet voor onder andere het lesprogramma, bijeenkomsten, het jongerenpanel, community vorming en online activiteiten. Hiermee worden jongeren, ouders en professionals betrokken en worden ontmoeting, maatschappelijke betrokkenheid en sociale samenhang versterkt.

Over de verschillende financieringsstromen heen wordt in 2027 ingezet op een samenhangende gebiedsgerichte aanpak. Door middelen gericht te koppelen aan interventies en deze waar mogelijk structureel te verankeren, wordt gewerkt aan continuïteit en duurzame resultaten op de drie hoofdlijnen van de pijler Veilig.

Wat gaat het kosten in 2027?

In onderstaande tabel is op het niveau van de Regiodeal 2019-2022 het totaal van realisatie en begroting opgenomen. Er worden hier alleen nog kosten voor de pijler Wonen op verantwoord. Het openstaand bedrag voor de pijler School is uit de Regiodeal gehaald en in het gemeentefonds gestort. Dit wordt onderstaand verder toegelicht bij de pijler School.

Eind 2023 zijn nieuwe middelen toegekend voor het NPRZ met een nieuwe Regio Deal (2023-2026) en de regeling Kansrijke Wijk (2023-2025). Een deel van de middelen uit de laatste regeling zal doorschuiven naar 2026. Enerzijds doordat er vanuit de regeling meer beschikbaar was in 2023-2025 dan nodig en anderzijds doordat kosten later gemaakt worden als gevolg van programma's die nog moesten opstarten. Eind 2025 heeft het Rijk een tweede tranche toegekend van de regeling Kansrijke Wijk (2026-2028). In onderstaande tabel is het totaal van begroting en realisatie opgenomen per pijler/activiteit voor bovengenoemde regelingen bij elkaar. Voor alleen de Regio Deal is er met het Rijk een co-financieringsverplichting opgenomen.

Pijler Thuisbasis op orde
Regiodeal 2023-2026
De regiodeal wordt binnen de pijler Thuisbasis op orde ingezet voor uitbreiding van de capaciteit van de Wijkteams, het vergroten van het bereik van de Childrens Zone door meer wijken te bedienen, het versterken van de gezinsaanpak en het vormgeven van de programmatische aanpak 0-4 jaar. Die aanpak richt zich in 2027 op gratis kinderopvang in combinatie met coaching ouders, meer kinderen(en ouders) die meedoen met aanbod op het gebied van o.a. bewegen, muziek, opvoedingsondersteuning, taal en  zindelijkheidsbevordering. Verder is er per wijk een wijkplan gemaakt waarin staat hoe per wijk kinderen en ouders betrokken worden bij het programma. Tot slot wordt de aanpak Stevige Start uitgebreid naar alle wijken op Zuid. .

Kansrijke Wijk 2023-2025 en 2026-2028
Armoedeaanpak en programmatische aanpak 0-4 jarigen wordt met de SPUK middelen versterkt. 
Met deze SPUK-middelen krijgen basisscholen in NPRZ-gebied extra middelen om het aanbod te vergroten, zodat financiële educatie zo vroeg mogelijk kan beginnen en de scholen kunnen kiezen uit aanbod boven op het reguliere aanbod van de voorlichters van Geldplein. Voor 2027 is ruim €471.000 beschikbaar. 

Pijler School
Regiodeal 2019-2022
Het openstaand bedrag van deze regeling betreft het convenant ‘herontwerp voortgezet onderwijs Rotterdam Zuid’ wat in 2018 is afgesloten. Deze middelen zijn uit de Regiodeal gehaald en in het gemeentefonds opgenomen. De kosten worden in 2026 gerealiseerd, omdat deze pas bij oplevering van Plot Z en het Stadionpark tot besteding komen. 

Regiodeal 2023-2026
De regiodeal wordt binnen de pijler school ingezet om uitvoering te geven aan de activiteiten in het kader van loopbaanorientatie, onderwijskwaliteit en de lerarenaanpak.  

Kansrijke Wijk 2023-2025 en 2026-2028
Regeling Ontwikkeling Jonge Kind: De regeling wordt ingezet voor de financiering van het Programma Jonge Kind Rotterdam Zuid.  Het gaat hierbij om interventies als Stap en Sprong, gratis VE, muziek en bewegen in de voorschool, coaching pedagogisch professionals in de VE, wijkaanpak om meer ouders met jonge kinderen te bereiken, Thuis in Taal, Samenspeelgroepen en Samenspeelgroepen XL. Op de regeling 2023-2025 is sprake van een onderbesteding van €2,8 mln. Dit wordt veroorzaakt door een vertraagde start van de regeling en doordat een deel van de doelgroep al vanuit gemeentelijke middelen werd gefinancierd. Daarnaast was herschikking van rijksmiddelen binnen de regeling niet mogelijk.

Regeling School & Omgeving: De middelen vanuit de regeling School & Omgeving worden, in combinatie met gemeentelijke middelen, ingezet voor de uitvoering van de Dagprogrammering in het primair en voortgezet onderwijs in Rotterdam-Zuid. Hiermee wordt extra leertijd mogelijk gemaakt waarin scholen, in samenwerking met educatieve partners, een breed en doelgericht activiteitenaanbod voor leerlingen organiseren.

Pijler Werk & economische structuurversterking
Het programma Samen voor Zuid wordt in 2027 vervolgd. Binnen het programma zijn middelen begroot voor de opvolging van een aantal adviezen van het Burgerberaad. Samen voor Zuid is opgebouwd rond het thema intensivering uitstroom naar Werk. Hiervoor is € 5,5 mln aan Rijksmiddelen beschikbaar.

Via ‘Intensivering uitstroom naar Werk’ wordt intensievere re-integratiedienstverlening aangeboden aan mensen die dat nodig hebben om vanuit de uitkering de stap naar regulier betaald werk te kunnen zetten. De gemiddelde caseload van de werkcoaches op Zuid wordt verlaagd en door initiatieven zoals het Werkstation op Zuid, de Leerpraktijkcentra en het programma Loonkostensubsidie (LKS) doelgericht ingezet. Zo wordt ook uitvoering gegeven aan een deel van de adviezen uit het Burgerberaad.

Door de schaarste op de huidige arbeidsmarkt vergt het tijd om geschikte mensen te werven voor de uitvoering van verschillende projecten. Dat kan ertoe leiden dat niet alle begrote middelen in 2026 worden uitgegeven; deze middelen worden dan doorgeschoven naar 2027. 

In het laatste kwartaal van 2026 wordt het definitieve plan voor 2027 gemaakt waarbij binnen dit thema de exacte verdeling van middelen nog kan wijzigen.

Economische structuurversterking
De beschikbare middelen uit de Regiodeal voor Cultuur en Campus zullen in 2027 en verder worden gebruikt voor programmering en daaraan ondersteunende personele inzet, diensten en communicatie. Deze middelen worden sinds de opening van Cultuur & Campus Putselaan, in september 2025, ingezet.

Pijler Wonen

Regiodeal 2019-2022 (verlengd t/m 2031)

1. Grondige aanpak
   Binnen de grondige aanpak via sloop-nieuwbouw is er voor het jaar 2027 € 10,75 mln. begroot. Eind 2020 is de gemeenteraad niet akkoord gegaan met de integrale herstructurering van de Fazantstraat waarbij gewijzigde aanpak uitgewerkt waarin samenvoeging en woningverbetering een prominente plaats hebben. Inmiddels is uitvoering gestart en worden in 2027 de eerste 17 woningen in 5 voorbeeldportieken opgeleverd. Hierbij worden voor 2027 € 10,75 mln. aan bestedingen verwacht voor alternatieve projecten waarvan de planvoorbereiding inmiddels is gestart. Dit betreft vooral de gebiedsaanpak in de wijk Bloemhof  (blokkenaanpak), , Hillesluis Riederkop en Beijerlandslaan Groene Hilledijk waarvan de aanpak doorloopt tot 2030.
   
   
2. Woonmilieus: buitenruimte en winkelstraten
   Voor de aanpak van de buitenruimte rondom de nieuwe woningen is de totale rijksbijdrage in het kader van de regiodeal NPRZ € 6,3  mln. Binnen de meerjarige en integrale aanpak woonmilieus: winkelstraten en buitenruimte is hiervan voor het jaar 2027 € 0,5 mln aan bestedingen begroot voor o.a. de projecten Carnisse Goereestraat en Eksterstraat . Voor de aanpak van de winkelstraten is de totale rijksbijdrage in het kader van de regiodeal NPRZ € 6,0 mln. die in de periode t/m 2025 geheel is besteed.
   
   
3. Regionale spreiding
   Voor de regionale spreiding is er voor het jaar 2027 € 31.000,- begroot.
   Bijdragen worden zowel in het kader van de jaarrekening van de gemeente Rotterdam als in de rapportage naar het Rijk als besteding opgenomen wanneer de provincie project-subsidie heeft vastgesteld op basis van door de gemeenten geleverde prestaties (gestart zijn met de bouw van de extra woningen. Tot en met 2025 is – op basis van de door de provincie vastgestelde project-subsidies – een bedrag van €968.000,- als besteding opgenomen in de jaarrekening Rotterdam. Volgens de provincie worden in 2026 geen subsidies vastgesteld, maar zullen die in 2027 plaatsvinden. Op basis van de provinciale eindverantwoording zal de gemeente Rotterdam haar bijdrage aan de provincie vaststellen en de laatste betaling uitvoeren. 

Regiodeal 2023-2026
Voor Grip op vastgoed (actielijn 5) is er voor het jaar 2026 € 0,7 mln. begroot (clusters stadsbeheer en veilig). Nadat onder de vlag van Rotterdams Goed Wonen in 2025 een eerste integrale actie is uitgevoerd op de Beijerlandseslaan wordt het ontwikkeltraject werkende weg voortgezet. Nu de basis is gelegd wordt in 2027 verder gewerkt aan het betrekken van partners zoals corporaties, politie, wijkteams en wijkpartners. Alles binnen de regels die privacywetgeving voorschrijft, en met voldoende medewerkers. De Regiodealmiddelen vormen een vliegwiel en motor om de verdere ontwikkeling en inzet van multidisciplinaire en datagestuurde toezicht en handhaving in Rotterdam mogelijk te maken. Voor de activiteiten binnen de pijler Wonen is de totale rijksbijdrage in het kader van de regiodeal NPRZ € 5,0 mln. Voor het programma is voor 2026 € 0,67 mln. en voor 2027 € 1,14 mln. begroot (clusters stadsbeheer en veilig). Het totale budget moet aan het eind van de periode t/m 2028 geheel zijn besteed.

Pijler Veilig
Regiodeal 2023-2026
De Regio Deal Rotterdam-Zuid II is in het najaar van 2023 ondertekend en bevindt zich inmiddels volop in de uitvoeringsfase. Binnen de pijler Veilig (€ 805.000) ligt de nadruk op het tegengaan van de achteruitgang van winkelstraten en het vergroten van grip op vastgoed. Dit gebeurt onder meer door de inzet van projectleiders winkelstraten en laanstewards, bijdragen aan de Alliantie Hand in Hand, communicatiestrategieën gericht op het vergroten van de meldingsbereidheid en het verbeteren van het straatbeeld en de veiligheid. Een voorbeeld hiervan is het verwijderen van gevels om een veiligere en aantrekkelijkere omgeving te creëren. Op deze manier wordt bijgedragen aan een veiligere en leefbare omgeving.

De beschikbare middelen worden tot eind 2026 ingezet voor het continueren van bestaande fte's en het realiseren van de doelen van de winkelstratenaanpak. De inzet op het gebied van veiligheid en de winkelstratenaanpak binnen het NPRZ-gebied wordt ook daarna voortgezet, maar zal vanuit andere beschikbare middelen worden gefinancierd. 

Kansrijke Wijk 2026-2028
De middelen vanuit de regeling Kansrijke Wijk – Maatschappelijke samenhang (€ 242.000) worden in 2026, 2027 en 2028 volledig ingezet voor (Be)Invloed. De middelen worden gebruikt voor de drie sporen gericht op jongeren, professionals en ouders/werk, waaronder de ontwikkeling en uitvoering van het lesprogramma, een workshopreeks en diverse wijk- en doelgroepenbijeenkomsten.

Binnen deze regeling wordt (Be)Invloed ingezet als programma dat maatschappelijke samenhang versterkt door persoonlijke verhalen zichtbaar te maken, ontmoeting te faciliteren en participatie te stimuleren. Jongeren en hun omgeving worden gehoord, betrokken en geactiveerd. Hiermee wordt hun verbinding met de samenleving versterkt en wordt bijgedragen aan het tegengaan van uitsluiting, polarisatie en onverschilligheid. Tegelijkertijd worden verbindingen gelegd tussen generaties, culturen en bewoners van Rotterdam-Zuid.

Programmabureau, onderzoek & participatie
Programmabureau
De middelen die beschikbaar zijn in de regeling Kansrijke Wijk voor de uitvoeringsorganisatie worden  gebruikt om een deel van de personeelskosten van het programmabureau NPRZ te dekken.

Onderzoek
In het kader van de Regio Deal Rotterdam-Zuid II is de NPRZ Kennis- en Onderzoeksagenda opgesteld en zijn voor de uitvoering ook middelen vrijgemaakt. 

In 2025 is met het Rijk afgesproken dat de Regio Dealmiddelen voor onderzoek t/m 2028 kunnen worden uitgegeven. Om deze middelen te verdelen is een stuurgroep NPRZ Onderzoek geformeerd, met daarin vertegenwoordigers vanuit de gemeente Rotterdam, het programmabureau NPRZ en betrokken kennis- en onderwijsinstellingen (EUR, EMC, TU Delft, Hogeschool Rotterdam en ROC Albeda). Omdat de agenda een instrument is waarmee naast kennisverwerving, ook kennisdeling en multi-disciplinaire samenwerking wordt gestimuleerd heeft deze stuurgroep vervolgens een ‘Call to Action Onderzoek NPRZ’ vastgesteld en verspreid. Hierin zijn onderzoekers opgeroepen om voorstellen in te dienen voor onderzoek naar de uitvoering en de effecten van het NPRZ.

De stuurgroep heeft medio 2026 de volgende vijf onderzoeksvoorstellen gehonoreerd. Het onderzoek ‘Taaldiversiteit als Brug naar taalvriendelijk en taalvaardig Rotterdam-Zuid’ richt zich op het versterken van taalvriendelijk onderwijs in Rotterdam-Zuid door te onderzoeken hoe leraren beter kunnen omgaan met taaldiversiteit in de klas. Het onderzoek ‘Dynamiek van Sociale Stijgers’ onderzoekt waarom bewoners die sociaal-economisch stijgen Rotterdam-Zuid verlaten en welke gevolgen dit heeft voor de ontwikkeling van wijken. Het onderzoeksproject ‘Lerend netwerk versterking zelfredzaamheid van jongeren in Rotterdam-Zuid’ richt zich op het versterken van de zelfredzaamheid van jongeren door de ontwikkeling van begeleidingsprincipes voor professionals die jongeren ondersteunen richting werk. Het onderzoek ‘Wat mentoren in beweging zet. ‘bouwt voort op de bestaande interventie Mentoren op Zuid en onderzoekt hoe mentoring kan bijdragen aan de motivatie, zelfredzaamheid en toekomstoriëntatie van jongeren. In het onderzoeksproject ‘Wat Zuid Zelf Doet’ zal worden onderzocht hoe bewoners van Rotterdam-Zuid zelf omgaan met vraagstukken rondom leren, wonen en rondkomen, waarbij bewoners actief als medeonderzoekers worden betrokken.

De onderzoeken gaan eind 2026 van start en worden uiterlijk eind 2028 afgerond.  

Participatie
In 2025 en 2026 is het burgerberaad op Zuid afgerond met de overhandiging van het eindadvies. De financiële consequenties van de implementatie van het advies worden meegenomen in het nieuwe uitvoeringsprogramma. De beschikbare middelen voor participatie in de Regiodeal zijn grotendeels besteed in 2025 en 2026.