Doel: Ontwikkeling van een excellent ondernemers- en investeringsklimaat

Rotterdam richt zich op de onderdelen van de economie waarin Rotterdam (internationaal en nationaal) een onderscheidende positie heeft of kan innemen en die bijdragen aan de verandering van de economie. Het gaat om de verandering naar een klimaatneutraal en circulair haven-industrieel complex, invoering van de waterstofeconomie, een sterk Life Sciences & Health cluster en de circulaire economie.

Daarnaast is de inzet gericht op het aantrekken van bedrijven, investeerders, congressen, zakelijke en toeristische bezoekers en talent om het investerings- en ondernemersklimaat in de stad te versterken.

Wat willen we bereiken?

• Een sterk ondernemersklimaat bevorderen door de inzet op de economische ontwikkeling van kansrijke sectoren.
• Versterken en spreiden van toerisme, horeca en hotels in de stad.
• Versterken van het investeringsklimaat door het aantrekken van bedrijven, congressen en talent.
• Faciliteren circulaire economie en energietransitie in stad en haven.

Wat gaan we daarvoor doen?

Een sterk ondernemersklimaat bevorderen door de inzet op de economische ontwikkeling van kansrijke sectoren

• We faciliteerden het proces van de denktank van Rotterdamse ondernemers om tot te komen tot een advies aan het college en de raad over de Rotterdamse economie in 2040 en welke acties op korte termijn ondernomen kunnen worden om dit te bereiken. Dit advies van de denktank is 7 juli 2025 gepresenteerd en aangeboden aan het college en de gemeenteraad. De gemeente zet in op een internationaal concurrerende en toekomstbestendige haven en maritieme economie die welvaart biedt voor de stad. De gemeente ondersteunt maritieme bedrijven om innovatiever, digitaler, circulairder en duurzamer te werken om voorbereid te zijn op de energie- en grondstoffentransitie.
• We leveren samen met partners een nieuwe havenvisie op waarin de Rotterdamse haven van de toekomst en de weg daar naartoe beschreven worden.
• Om het vergunningenproces bij het voor elkaar krijgen van de energietransitie te verspoelen, is een vergunningenloods actief. Hierin werken Deltalinqs, DCMR, HbR, Provincie en de gemeente samen.
• We ondersteunen belangrijke innovatieve projecten voor de ontwikkeling van waterstofeconomie bijvoorbeeld in de Merwevierhavens en op Rotterdam The Hague Airport.
• Aangezien de haven en de maritieme economie niet stoppen bij de gemeentegrenzen werken we regionaal samen aan de profilering onder de vlag van Rotterdam Maritime Capital of Europe en om de regionale maritieme maakindustrie te versterken.
• De gemeente versterkt het Life Sciences & Health (LS&H) innovatie- en vestigingsklimaat door de fysieke ontwikkeling van de Erasmus MC health tech campus te ondersteunen. Verder draagt de gemeente in ieder geval tot en met 2027 met subsidie bij aan de stichting Rotterdam Square dat als verbindende netwerk- en campusorganisatie het LS&H-ecosysteem in de stad verder versterkt en uitbouwt. Door haar activiteiten zal de Erasmus MC health tech campus aangevuld worden met ondernemerschap.

 Versterken en spreiden van toerisme, hotels en horeca in de stad

• De gemeente geeft waar mogelijk meer ruimte aan de horecasector in de vorm van o.a. uitbreiding van terrassen, verkenning van nieuwe locaties voor nachthoreca en een goede mix van horeca en woningen. Daartoe is begin 2023 een Uitvoeringsplan Horeca vastgesteld en zijn in juli 2024 de 15 horecagebiedsplannen geactualiseerd. Met de nieuwe horecagebiedsplannen wordt op 15 locaties ruimte geboden aan de ontwikkeling van 24-uurshoreca.
• De gemeente stimuleert het spreiden van bezoekers door samen met ondernemers en bewoners verder te bouwen aan de identiteit en het aanbod van de stad. Die identiteit en dat aanbod brengt de gemeente samen met Rotterdam Partners voor het voetlicht. Daarnaast zetten we in op een spreiding van hotels, zodat de stad in zijn geheel aantrekkelijker wordt voor Rotterdammers, bezoekers en ondernemers.
• De gemeente geeft mede richting aan marketingcampagnes, zoals die van Rotterdam Partners, om specifieke bezoekersdoelgroepen aan te trekken, in lijn met de visie Toerisme. Op het onderdeel Gastvrijheid is de Visie Toerisme (2025-2030) geactualiseerd.
• De gemeente faciliteert toeristische marktinitiatieven die bijdragen aan vernieuwing –en de aantrekkingskracht van de stad en de ontwikkeling van aantrekkelijke gebieden en wijken. De gemeente werkt aan een toeristische sector die klaar is voor de toekomst. Dat doen we door bezoekers bewust te maken van de mogelijkheden van duurzaam vervoer, zoals trein en ander openbaar vervoer, deelfietsen en zo meer. Ook is door de sector, partners en gemeente aan onder meer een verduurzamingstraject voor de hotelsector gewerkt onder de noemer Hotel Neutraal. Met Rotterdam Partners is in maart 2025 de Rotterdam City Card gelanceerd. Een digitale app die na aanschaf korting geeft op onder andere attracties, musea en horeca en toegang tot openbaar vervoer.

 Versterking van het investeringsklimaat door het aantrekken van bedrijven, congressen en talent

• De gemeente zet zich in om buitenlandse bedrijven naar Rotterdam te halen die bijdragen aan de verandering naar een digitale, schone, innovatieve en circulaire economie. Dat gebeurt door samen met Rotterdam Partners, InnovationQuarter en het Havenbedrijf Rotterdam de vestiging van deze bedrijven actief te ondersteunen.
• We versterkende internationale positie van Rotterdam op het gebied van beurzen en congressen. Dit gebeurt door zakelijke evenementen aan te trekken die aansluiten bij de ambities van de stad. Hiertoe werkt de gemeente samen met de branche en Rotterdam Partners.
• Samen met bedrijven, onderwijsinstellingen – waaronder de IT Campus - en andere partijen in de stad versterkt de gemeente lopende uitvoeringsprojecten die zijn gericht op talentontwikkeling en het aantrekken van talent. Dit is een bijdrage aan de oplossing van het tekort op de arbeidsmarkt.
• We ondersteunen Rotterdam Partners om de (financiële) betrokkenheid van het bedrijfsleven bij de activiteiten van Rotterdam Partners te vergroten.

 Faciliteren van de circulaire economie en energietransitie in stad en haven

• Met het programma Energietransitie Haven-Industrieel Complex brengt de gemeente focus aan op zes thema’s: ondersteunen van de ontwikkeling van Rotterdam tot Europe's Hydrogen Hub (met daarbij een speciale focus op innovatie, waterstofmaakindustrie en handel), ondersteunen van projecten op het gebied van energiebesparing in de industrie, versnelling vergunningverlening ( binnen het Versnellingshuis), werken aan om- en bijscholing van technisch personeel, ondersteuning van initiatieven voor versnelling van de grondstoffentransitie, ondersteuning van broodnodige circulaire projecten, en tenslotte sturen op de ontwikkeling van infrastructuur om de transitie mogelijk te maken zoals een waterstofnetwerk en de Delta Rhine Corridor.
• De gemeente zet in op activiteiten die nieuwe en bestaande ondernemers ondersteunen in de transitie naar de circulaire economie. Het zwaartepunt ligt hierbij op de chemische maakindustrie in de haven en op maakbedrijven en consumentendiensten in de stad. We zetten in op dienstverlening aan bedrijven met onder meer het circulair loket en het netwerkactiviteiten die bedrijven informeren en activeren. Bedrijven en andere partners die op circulair gebied vernieuwende producten en diensten ontwikkelen - en zo daarmee ook werkgelegenheid voor Rotterdammers kunnen creëren –, ondersteunen we naast kennis en advies ook mogelijk met maatwerksubsidies. Vanaf 2025 is er een subsidieregeling Circulaire Innovatie om ondersteuning te bieden. In 2025 is aan 6 (startende) mkb-bedrijven een subsidie verleend. In 2026 stelt de gemeente een nieuwe regeling open.

Hoe meten we dat?

Toelichting indicatoren

Uitlokken van € 1 miljard investeringen in Rotterdamse bedrijven en nieuwe vestigers, die 2.000 banen opleveren in 4 jaar

De doelstelling van deze indicator is behaald.

In deze indicator neemt de gemeente de investeringen mee van bedrijven die zich in Rotterdam vestigen met met begeleiding door InnovationQuarter of Rotterdam Partners.

Wat hebben we in 2025 bereikt?

In februari heeft de gemeenteraad ingestemd met het Masterplan Erasmus MC Campus. Met dit plan groeit het Erasmus MC van 480.000m2 naar maximaal 720.000m2, waarbij de groei voornamelijk ten goede komt aan ruimte voor start-ups en scale-ups in medtech. Met de vestiging van ondernemers groeit het complex uit tot een volwaardige campus waar zorg, onderzoek en innovatie samenkomen in nieuw ondernemerschap. Aan het masterplan Erasmus MC Campus heeft de gemeente bijgedragen om de economische potentie te vergroten en te koppelen aan stedelijke opgaven. Ter inspiratie is een deel van de commissie MHEK, samen met wethouder Simons en vertegenwoordigers van Erasmus MC en Rotterdam Square op bezoek geweest in Leuven. Daar is al een sterk bestaand Life Sciences and Health cluster dat een voorbeeld is voor Rotterdam.

Rotterdam Square is de campusorganisatie voor Life Sciences and Health en ontvangt subsidie van de gemeente en Erasmus MC. Rotterdam Square heeft dit jaar 5 bedrijven aangetrokken voor Rotterdam, waaronder een investeringsfonds. Dat is een belangrijke ontwikkeling voor Life Sciences and Health, waarmee de levensvatbaarheid van veel startups potentieel omhoog gaat.
Healthy Funding is in april georganiseerd door Rotterdam Square. Bij dit evenement worden startups uit de Life Sciences and Health gekoppeld aan investeerders. Een belangrijk onderwerp omdat startups in deze sector lastig aan investeringen kunnen komen.

Walstroom cruiseterminal
Op 31 maart 2025 is de walstroominstallatie voor cruiseschepen aan de Wilhelminakade officieel in gebruik genomen. Dit was een vereiste om zee-cruiseschepen in Rotterdam te houden en de gemeente heeft mee geïnvesteerd.

DTB waterstofinnovaties
De subsidieregeling vanuit het Duurzaamheidstransitiebudget (DTB) voor waterstofinnovaties is open gegaan op 10 maart en stond tot en met 6 mei 2025 open voor aanvragen. Er zijn meerdere aanvragen geweest. De subsidie kan worden aangevraagd voor haalbaarheidsstudies naar waterstofinnovatie en voor experimentele ontwikkelingen op het gebied van productie, import en gebruik van waterstof als grondstof, brandstof of opslag. Hoewel de focus ligt op het mkb, kunnen ook grotere bedrijven subsidie aanvragen, op voorwaarde dat hun project bijdraagt aan samenwerking met innovatieve mkb’ers. Ook ondernemers buiten Rotterdam kunnen in aanmerking komen, op voorwaarde dat hun project impact heeft binnen Rotterdam.

DTB circulaire innovaties
6 innovatieve bedrijven die bijdragen aan de grondstoftransitie hebben een subsidie ontvangen voor het versnellen van hun ontwikkeling. Deze hebben de potentie om (inter)nationaal op te schalen. Zoals het hergebruik van afgeschreven windmolenwieken, de productie van biobased schuim voor onder andere isolatie en de productie van chemische basisproducten op basis van groene methanol. Voor de subsidieregeling bestond grote interesse, maar liefst 27 ondernemers deden een aanvraag.

Ondernemersbalie
In 2025 had de Ondernemersbalie 2.770 klantcontacten.

Ondernemersplein
In 2025 zijn 7 inloopdagen Ondernemersplein georganiseerd. (Startende) ondernemers krijgen de mogelijkheid om met ervaren adviseurs van de 9 partners op het plein in gesprek te gaan en advies te krijgen.

Starterstraject
Het Rotterdams Starterspakket is een compleet begeleidingspakket voor startende ondernemers in Rotterdam. Het pakket is ontwikkeld door een unieke samenwerking tussen stichting Ondernemersklankbord, MKB Rotterdam-Rijnmond en de gemeente Rotterdam. Gedurende 18 maanden worden starters optimaal begeleid richting succesvolle zelfstandigheid en continuïteit van hun bedrijf.

Subsidie winkelgebieden en bedrijventerreinen
In 2025 zijn 59 subsidies (€ 861.000) verleend aan activiteiten die bijdragen aan het versterken van de verblijfservaring in winkelstraten. Dankzij deze subsidieregeling op basis van cofinanciering wordt vrijwel het dubbele in Rotterdam geïnvesteerd. Hiermee wordt de binding tussen bewoners en winkeliers versterkt en de organisatiegraad van de winkeliersverenigingen en Bedrijfsinvesteringszones (BIZ).

Uitlokken van 1 miljard investeringen in Rotterdamse bedrijven en nieuwe vestigers met realisatie van meer dan 2000 banen. De doelstelling van deze indicator is behaald. Realisatie cumulatief 2022- 2025: € 2,93 miljard en 3.266 banen

In deze indicator neemt de gemeente de investeringen mee van bedrijven die zich in Rotterdam vestigen met begeleiding door InnovationQuarter of Rotterdam Partners.

Bezoekerseconomie (toerisme, hotels, horeca, congressen)
De gemeente heeft bijgedragen aan het aantrekkelijker maken van gebieden in Rotterdam. Een voorbeeld is het Rondje Bruggen, door het donkere tunneltje onder de Willembrug te transformeren naar de ‘Tunnel of Spark’ met licht en beeldprojecties. Verder is er een start gemaakt met de transformatie van ClubBlu van voormalig discotheek naar multifunctionele culturele broedplaats met plek voor horeca, podium voor talent en muziekstudio's. En de renovatie van de voormalige Gaskoepels in Mallegatpark in de wijk Feijenoord. De Koepels worden ontwikkeld tot Street Culture Campus.

In de zomer van 2025 was de verkiezing van het Mooiste Terras van Rotterdam in samenwerking met De Buik van Rotterdam en KHN Rotterdam. In totaal waren er meer dan 2.000 nominaties. ByAmi op de Kop van Zuid heeft de prijs gewonnen en er is met de verkiezing veel positieve aandacht gegenereerd voor de Rotterdamse horeca en terrassen. Daarnaast was in november de eerste editie van de Rotterdamse Kroegenparade om de Rotterdamse bruine kroeg extra onder de aandacht te brengen. Maar liefst 40 bruine kroegen deden mee. 10 bruine kroegen hebben ook de erkenning van ‘Echt Rotterdams Erfgoed’ gekregen. Tijdens een tweede Kennis- en Netwerksessie in Comedyclub Haug hebben meer dan 80 ondernemers met elkaar nagedacht hoe zij kunnen samenwerken om Rotterdam als horecastad verder te versterken.

Hotel Neutraal is afgerond. Dit is een samenwerking van 20 hotels, Rotterdam Partners, Green Leisure Group en Gemeente Rotterdam gericht op de verduurzaming van de hotelsector. De waardevolle opbrengst van de samenwerking is vastgelegd in een online magazine, waarmee ook niet-deelnemers hun voordeel kunnen doen.

Congressen/MICE: Door de inspanningen van Rotterdam Partners, gemeente en verschillende partners hebben in de eerste helft van 2025 11 congressen voor Rotterdam gekozen. Goed voor een economische spin-off van € 25,5 miljoen (uitgaven bij hotels, musea, attracties, horeca, vervoer).

Kansen voor West
Binnen het EFRO-programma Kansen voor West III (2021–2027) is in Rotterdam substantieel geïnvesteerd in innovatie, klimaat en duurzame stedelijke ontwikkeling. De beschikbare middelen zijn verdeeld over onder meer innovatie (circa € 8,4 mln), klimaat (circa € 3,6 mln) en duurzame stedelijke ontwikkeling (circa € 8,1 mln), inclusief het stedelijk klimaatluik. Vrijwel het volledige beschikbare budget is inmiddels gereserveerd voor specifieke uitgaven.

Er is nadrukkelijk ingezet op projecten die circulariteit, arbeidsmarkt en sociale innovatie verbinden aan economische ontwikkeling. Zo wordt met de pilot productielijn biobased circulair modulair bankstel (Meysters B.V. en Planq B.V.) gewerkt aan circulaire productieketens in de maakindustrie.

Een belangrijk aanvullend instrument binnen Kansen voor West III is UNIIQ, dat voorziet in vroegfasefinanciering voor innovatieve startups en scale-ups. Sinds de start van Kansen voor West III is via UNIIQ geïnvesteerd in 4 Rotterdamse bedrijven: Passionfruit, Mimotica, Clear2Cure en Chatlicense. Deze investeringen versterken het Rotterdamse innovatie-ecosysteem dragen bij aan economische groei en werkgelegenheid.

Just Transition Fund
Sinds de start in 2023 zijn 3 tranches beschikbaar gekomen voor projecten. Inmiddels zijn 37 projecten goedgekeurd, waarmee ruim € 41 mln van de beschikbare middelen is toegekend. De derde en laatste tranche is geopend in oktober 2025 en stelt € 20 mln beschikbaar, waarvoor de eerste projecten in het eerste kwartaal van 2026 worden goedgekeurd.

Concreet heeft het JTF-programma in Rotterdam en de regio ervoor gezorgd dat ruim 6.800 mensen worden opgeleid, omgeschoold of bijgeschoold voor een baan in de energietransitie en dat 26 bedrijven toonaangevende innovaties op de markt brengen. Dat is niet alleen goed voor de stad maar ook voor het verduurzamen van de regio en Europa.

Wat hebben we in 2025 gedaan?

Lobby Wereldhavenstad
Veel inspanning is geleverd om een lobby richting het Rijk en in mindere mate Europa van de grond te krijgen, samen met Havenbedrijf, Deltalinqs en provincie Zuid-Holland. Met als doel om de noden van het investeringsklimaat in de haven op de agenda te krijgen. Het resultaat is tot nu toe vooral dat het op de kaart staat in Den Haag en dat er gremia opgezet zijn, zoals het Bestuurlijk Overleg Wereldhaven. De echte inhoudelijke resultaten blijven nog uit, maar beweging op het dossier energieprijzen lijkt aanstaande. Belangrijkste punten zijn: CO2-heffing voor de industrie, energietarieven (voor de industrie), netcongestie, plastic taks, stikstof, Delta-Rhine Corridor, arbeidsmarkt en blauwe waterstof.

Ondersteuning internationale bestuurlijke reizen
De gemeente heeft samen met Rotterdam Partners verschillende internationale werkbezoeken en handelsmissies georganiseerd, met deelname van de burgemeester en wethouder. Zo gingen er reizen naar onder andere Japan, Singapore, Noorwegen, Oman en de Verenigde Arabische Emiraten. Tijdens deze reizen werden verschillende internationale bedrijven bezocht en waren er ontmoetingen voor Rotterdamse bedrijven. Om de focusgebieden voor de internationale activiteiten van de gemeente te bepalen is in 2025 ook een nieuw Beleidskader Internationaal opgesteld, dat richting geeft voor toekomstige reizen.

Onderhouden van relaties met internationale bedrijven
In het kader van het Investor Relations-programma hebben de burgemeester en wethouder Haven, Economie, Horeca en Bestuur samen met Rotterdam Partners verschillende internationale bedrijven bezocht. In 2025 waren dit onder andere Robeco, ABB, CGI, Unilever, ECT/Hutchinson Port Group, Hanseatic Global. Deze bezoeken zijn bedoeld om de contacten te onderhouden en signalen over het vestigingsklimaat op te halen.

Pilot Swill
Op de Middellandstraat is in 2025 in samenwerking MKB Rotterdam-Rijnmond een pilot gestart met het inzamelen van Swill (organisch afval) bij ongeveer 20 ondernemers. Deze pilot wordt in 2026 geëvalueerd. Bij een positieve uitkomst wordt gekeken naar de mogelijkheden om dit uit te rollen naar andere gebieden.

Aanpak Schiedamseweg
Op de Schiedamseweg vond eind 2025 de kick-off voor de Alliantie Schiedamseweg plaats. Deze alliantie is een samenwerking tussen pandeigenaren, ondernemers, bewoners en gemeente (conform eerdere allianties zoals op de West Kruiskade). Deze alliantie richt zich op 4 pijlers: branchering economie, marketing en imago, openbare ruimte en ondermijning.

Het Rotterdams Ondernemersontbijt (initiatief van gemeente Rotterdam, MKB RR, VNO-NCW West en Stichting Ondernemersbelangen)
Tijdens het ondernemersontbijt op 19 maart 2025 in Bluecity is aan wethouder Robert Simons en zo'n 150 ondernemers het rapport De staat van het Rotterdamse MKB gepresenteerd. Dit ontbijt was tijdens de Week van de Circulariteit.
Op 8 juli was er op het ss Rotterdam een ontbijt met het thema jong talent, stageplekken en de verbinding tussen onderwijs en ondernemers en de rol die de gemeente hierin speelt. Zo'n 100 ondernemers waren aanwezig en wethouder Tim Versnel werd over het thema geïnterviewd.

Het thema aanpak schulden en armoede bij werkgevers was op 8 oktober het onderwerp van het ontbijt in Theater Zuidplein. Wethouder Abigail Norville deelde de gemeentelijke aanpak aan zo'n 100 ondernemers.

ABN-AMRO Tennis Open
Tijdens het ABN-AMRO tennistoernooi (3-9 februari 2025) zijn tijdens verschillende sessies 75 ondernemers ontvangen voor netwerk en kennismomenten in de lounge van de gemeente Rotterdam.

North Sea Jazz
Tijdens North Sea Jazz (11-13 juli 2025) zijn 75 relaties ontvangen in de lounge van de gemeente Rotterdam.

Aanpak schulden en armoede bij personeel van grote Rotterdamse werkgevers
Grote werkgevers zijn gestart met de aanpak van schulden en armoede bij hun personeel en klanten. Zo heeft een grote supermarktketen 3.000 uur schermtijd in de winkels gereserveerd om aandacht te besteden aan dit onderwerp. Ook zijn er 1.500 flyers over dit onderwerp verspreid onder haar klanten.